4/16 DECEMBRO 2008



Enhavo: Poemo Kvar kandeloj M. Malovec K .E. Macan aforismoj




Ĉiam mi havas kialon ĝoji je io


Mi ŝatas bildojn kaj librojn,

vortojn tenerajn kaj freŝajn.

En mian leterkeston ĵus

kun tinto falis letero.

Dankon por la silento,

por la donaco de vizitoj,

por la kisoj donitaj preterfluge,

por pentrinda linio de viaj brakoj.

Se mi vivus jarojn mil,

mi ĉiam havus je kio antaŭĝoji.

Griza vivo atendas nur

grizajn homojn.

tradukis Jaroslav Mařík



Kvar kandeloj


La kvar kandeloj sur advent-krono brilis mallaŭte, sed estis aŭdeble, kiel la kandeloj ekparolis. La unua kandelo ekspiris kaj diris: Mi nomiĝas Paco. Kvankam mia lumo brilas, sur la tero ne regas paco. Kaj ĝia lumeto malgrandiĝis, ĝis tute estingiĝis.

La lumo de la dua kandelo trembrilis kaj la kandelo diris: Mia nomo estas Kredo, sed mi estas superflua. La homaro nenion volas scii pri Dio, do estas senbezone, ke mi lumu. Subite trablovo estingis la duan kandelon.

Malgaje ekparolis la tria kandelo: Mia nomo estas Amo kaj mi ne plu havas forton bruli. La homoj malatentas min, ili vidas nur sin mem kaj neniun alian, kiujn ili emus ami. – Kaj ankaŭ tiu ĉi lumo estingiĝis...


Subite en la ĉambron eniris infano kaj ĝi rigardante la kandelojn, diris: Ja vi devas brili! Kaj la infano ekploris. Jen ekparolis la kvara kandelo dirante: Ne timu! Se mi ankoraŭ lumas, ni povas ceterajn kandelojn ekbruligi. Mi nomiĝas Espero.

La infano de tiu ĉi kvara kandelo la ceterajn kandelojn denove ekbriligis.


La flamo de espero neniam estingiĝu en nia vivo kaj ni senĉese zorgu, ke flamoj de paco, kredo, amo kaj espero senĉese lumu, brilu.

***** ***** *****

Mi deziras al vi belan adventan tempon, ankaŭ trankvilajn kaj kontentajn Kristnasko-festojn. Via Jarmila Rýznarová


Ni bondeziras


Nun kiam vi ricevas tiun ĉi numeron de nia gazeto, pasis jam kelkaj tagoj, de la naskiĝdatreveno de nia bona multjara amiko, la redaktoro de Starto – Miroslav Malovec. Li volonte ĉiam helpas al nia AEH kaj ni scias, ke li multe laboras por Esperanto-movado kaj ke li meritas nian dankon.


Ni deziras al li multe da sano kaj kontento, pluan vitalan elanon kaj sukcesojn en lia poresperanta laboro kaj en lia privata vivo.

En Vikipedio pri li estas skribite:

Miroslav MALOVEC (8.12.1953* en Brno), estas multjara redaktoro de Starto (organo de Ĉeĥa Esperanto-Asocio), iama kronikisto de Ĉeĥa E-Junularo, fondinto de la ĉeĥlingva Vikipedio kaj aktiva kontribuanto de la Vikipedio en Esperanto.

Sian poresperantan laboron li komencis per instruado en SET Lančov (Somera E-tendaro), lektorado de korespondaj kursoj kaj kiel membro de ekzamena komisiono de ĈEA. Por ekzamenotoj li publicis koncizan Gramatikon de Esperanto.

Kun Zdeněk Rusín li tradukis la romanon pri Komenio de František Kožík „Lumo en tenebroj“, kun Jiří Patera la rakontojn de Jaroslav Hašek „Ne nur la soldato Švejk“, kunlaboris ĉe novaj vortaroj (Kraft-Malovec: Esperanta-ĉeĥa vortaro, Kraft: Ĉeĥa esperanta vortaro), kaj ĉe broŝuro de fundamentoj de la ĉeĥa lingvo por eksterlandaj esperantistoj (Chrdlová-Malovec: Baza ĉeĥa konversacio), kiu estis tradukita ankaŭ en la anglan, germanan, francan, italan kaj rusan lingvojn. El Esperanto en la ĉeĥan li tradukis kun Václav Pecák filozofian verkon de Bruno Vogelmann Nova realismo.


La menciitajn publikaĵojn eldonis la firmao KAVA-PECH, kun kiu M. Malovec kunlaboras redaktore ankaŭ ĉe preparo de publikaĵoj de aliaj aŭtoroj kaj tradukistoj, ekz. Milito kontraŭ Salamandroj de Karel Čapek, Propra biografio de Karolo la 4-a, Aŭdienco de Václav Havel, Bandenlanda legendaro de Benoît Philippe kaj La Besto de Vakareso de Joseph d'Arbaud.

Kune kun Jaroslav Mráz li tradukis kaj redaktis la libron de Věra Ludíková Ekaŭdi la animon, preparis por publikigo aliajn tradukojn de Jaroslav Mráz (el Věra Ludíková, Zdenka Bergrová kaj Jiří Karen).Li enĉeĥigis el Esperanto la verkon de Detlev Blanke pri interlingvistiko. Por la Taglibro de mia frato de Chava Pressburger li esperantigis du poemojn de Petr Ginz.


Gravan parton de lia laboro konsistigas enkomputiligado de manuskriptoj, postlasitaj de forpasintaj esperantistoj. Sisteme li enkomputiligis la verkojn de Josef Vondroušek, Miloš Lukáš, František Omelka kaj unuopajn verkojn de aliaj esperantistoj, interalie teknikan vortaron de iama scienc-teknika sekcio. Por arkivaj celoj ankaŭ malnovajn esperantlingvajn publikaĵojn, kiuj restis nur en kelkaj ekzempleroj.

En interreto li kontribuas al la enciklopedio Vikipedio,li preparis paĝojn por Starto kaj Dio benu, paĝon de ĉeĥaj Esperanto-verkistoj kaj de faka literaturo. Plie li laboras en la kluba komitato de Brno (biblioteko, bulteno), en la pedagogia kaj ekzamena komisionoj, en la sekcio de informadiko.De la 12-a ĈEA kongreso en Přerov li fariĝis ano de nove elektita komitato.

Mezlerneja abituriento, en civila vivo li laboris dudek jarojn kiel teknika normigisto en konstruktejo de komputila tekniko, nun vendisto de elektronikaj partoj por radioamatoroj, li vivas en Brno. jary


La 150-a naskiĝdatreveno de Karel Emanuel Macan

( * 25. 12. 1858 Pardubice , + 6. 2. 1925 Praha)


Nunjare dum la decembro ni rememoru 150-an naskiĝdatrevenon de kunkreinto de ĉeĥa blinduleca kulturo, la blindan komponiston kaj pedagogon K. E. Macan. Li estis esperantisto de la jaro 1904.

Lia vidkapablo komencis malfortiĝi ekde lia 12-a jaro kaj dum studado li tute blindiĝis. Li trovis konsolon en muziko, li studis en privata orgena lernejo, poste en praga muzik-konservatorio. Post la studado li fariĝis instruisto de muziko en la praga porblindula Klár-instituto. Li tie ankaŭ zorgis pri okupado de blinduloj en Prago. Kune kun la direktoro de blinduleca instituto en Vieno li projektis ordonon de metalaj literoj de la skribmaŝino de Klein. Kiel la unua li komencis transskribadi ĉeĥajn librojn en brajlan skribon kaj por tiu ĉi agado sukcesis varbi eĉ siajn amikojn.

Por ĉeĥaj blindaj legantoj li fondis en Prago publikan porblindulan bibliotekon kaj presejon, kiu ĝis nun portas lian nomon, plue la gazeton Zora kaj la esperantan gazeton Aŭroro. Por muzikistoj li postlasis 207 komponaĵojn, 170 kantojn kaj 25 instrument-komponaĵojn

.Lian tombon oni eblas trovi en la Nacia tombejo de Prago –Vyšehrad.

tradukis Pavel Nechvíle

************************************************************

Kelkaj aforismoj de Patricie Holečková

Saĝulo estas tiu, kiu kapablas silenti, kiam parolas aliaj kaj paroli, kiam aliaj malparolas.

Tragedio de la geedzeco fontas el tio, ke ĝi estas okazigata el – pro racio

aŭ pro malracio.

Kiom da saĝaj ideoj restis sen atentemo nur pro tio, ke ili estis eldiritaj de stultuloj.

Dum la mizero vi ekkonos vin mem. Ne havas sencon incitiĝi pro tio, kion ni ne povas ŝanĝi. Ne havas sencon incitiĝi pro tio, kion ni povas ŝanĝi.

Kiu paftrafadas aliulojn, ofte mem falas.

Dume al la bono ni devas helpi, al la malbono sufiĉas trovi okazon.

Feliĉo signifas ĉiam io alia.

Esperantigis MUDr. Josef Hradil.